Jak działają sirtuiny? Nauka za dietą sirtfood

​Sirtuiny to białka enzymatyczne, które regulują procesy starzenia komórek, metabolizm tłuszczów i glukozy oraz reakcje zapalne, a ich aktywność można pobudzać, spożywając produkty bogate w polifenole. Dieta sirtfood opiera się właśnie na takich składnikach, choć większość badań nad sirtuinami prowadzono dotąd na drożdżach i zwierzętach, a nie na ludziach. W artykule wyjaśniamy, co nauka wie o sirtuinach i na czym naprawdę polega ich związek z dietą.

Spis treści

• Czym są sirtuiny i skąd się o nich wie?
• Jak polifenole aktywują sirtuiny?
• Co potrafią robić sirtuiny w organizmie?
• Jakie produkty są najsilniejszymi aktywatorami sirtuin?
• Czy dieta sirtfood rzeczywiście pomaga schudnąć?
• Jak wprowadzić zasady diety sirtfood do codziennego jadłospisu?
• Najczęstsze pytania

Czym są sirtuiny i skąd się o nich wie?

Sirtuiny to grupa białek enzymatycznych, nazywanych też białkami Sir, obecnych we wszystkich organizmach żywych, których zadaniem jest regulacja procesów metabolicznych i naprawczych w komórkach. Pierwszy typ tego białka odkryto w 1984 roku w drożdżach, a od tego czasu naukowcy badają jego rolę w spowalnianiu starzenia komórkowego i wspieraniu odporności na stres.

Popularność sirtuin w dietetyce wzrosła po opublikowaniu w 2016 roku książki opisującej dietę sirtfood, opracowanej przez dwóch absolwentów nauk o żywieniu. Model ten zyskał dodatkowy rozgłos dzięki znanym osobom, które publicznie mówiły o swojej metamorfozie sylwetki przy jego pomocy.

Jak polifenole aktywują sirtuiny?

Polifenole to związki chemiczne o działaniu antyoksydacyjnym, występujące naturalnie w roślinach, które w badaniach na zwierzętach zwiększały aktywność białek sirtuinowych. Do najlepiej przebadanych aktywatorów należą resweratrol, obecny w skórkach czerwonych winogron, oraz kwercetyna, występująca między innymi w cebuli i jarmużu.

Badania wskazują też, że krótkotrwałe ograniczenie kaloryczne samo w sobie zwiększa aktywność sirtuin, podczas gdy nadmiar węglowodanów i tłuszczów działa na nie hamująco. To dlatego dieta sirtfood łączy umiarkowaną redukcję kalorii z produktami bogatymi w polifenole.

Co potrafią robić sirtuiny w organizmie?

Sirtuinom przypisuje się kilka funkcji regulacyjnych w organizmie, choć większość dowodów pochodzi z badań na drożdżach lub zwierzętach, a nie z badań klinicznych na ludziach. Do najczęściej opisywanych funkcji należą:

• Regulacja metabolizmu tłuszczów i glukozy oraz wpływ na wrażliwość insulinową.
• Spowalnianie procesów starzenia się komórek i wspieranie ich regeneracji.
• Ograniczanie przewlekłych stanów zapalnych w organizmie.
• Wspieranie odporności na stres komórkowy.

Naukowcy podkreślają, że wyników badań na zwierzętach nie można wprost przekładać na organizm człowieka, dlatego korzyści zdrowotne sirtuin u ludzi wciąż wymagają dalszych badań klinicznych.

Jakie produkty są najsilniejszymi aktywatorami sirtuin?

Najsilniejszymi aktywatorami sirtuin są produkty roślinne bogate w polifenole, spożywane regularnie w ramach zbilansowanej diety. Poniższa tabela pokazuje przykładowe produkty i ich główne związki aktywujące.

Czy dieta sirtfood rzeczywiście pomaga schudnąć?

Dieta sirtfood może pomagać w redukcji masy ciała, ale efekt ten wynika głównie z ograniczenia kalorycznego wprowadzanego w pierwszym etapie planu, a nie wyłącznie z samego spożywania produktów bogatych w polifenole. Specjaliści zwracają uwagę, że brakuje badań na ludziach, które jednoznacznie potwierdzałyby odchudzające działanie samych aktywatorów sirtuin, w oderwaniu od deficytu kalorycznego.

Niezależnie od efektu odchudzającego, dieta bogata w polifenole ma udokumentowane korzyści zdrowotne dla większości osób, ponieważ dostarcza dużych ilości antyoksydantów i błonnika z warzyw i owoców.

Jak wprowadzić zasady diety sirtfood do codziennego jadłospisu?

Aby wprowadzić zasady diety sirtfood do codziennego jadłospisu, wystarczy zwiększyć udział warzyw liściastych, czerwonej cebuli, zielonej herbaty i owoców jagodowych, bez konieczności całkowitej eliminacji innych grup produktów. Osoby, które chcą przetestować ten model bez samodzielnego planowania posiłków, mogą skorzystać z gotowego cateringu opartego na etapach diety sirtfood.

Przykładem takiego rozwiązania jest dieta SIRT z dostawą, dostępna w kilku etapach o różnej intensywności i kaloryczności, zgodnie z założeniami modelu sirtfood.

Najczęstsze pytania

Czy dieta sirtfood jest naukowo potwierdzona?

Mechanizm działania sirtuin jest badany od lat 80. ubiegłego wieku, jednak większość dowodów pochodzi z badań na drożdżach i zwierzętach, a nie z badań klinicznych na ludziach.

Czy sama zielona herbata aktywuje sirtuiny?

Zielona herbata zawiera katechiny, jeden z badanych aktywatorów sirtuin, ale jej samodzielne spożywanie bez zmiany całej diety prawdopodobnie nie przyniesie znaczących efektów zdrowotnych.

Ile trwa pierwszy, restrykcyjny etap diety sirtfood?

Pierwszy etap, oparty na większym ograniczeniu kalorycznym, trwa zwykle około tygodnia, po czym następuje etap z łagodniejszymi restrykcjami i szerszym wyborem posiłków.

Czy dieta sirtfood nadaje się dla wegan?

Tak, ponieważ opiera się głównie na produktach roślinnych bogatych w polifenole, dieta sirtfood może być łatwo dostosowana do modelu w pełni roślinnego.

Czy resweratrol w suplementach działa tak samo jak z pożywienia?

Nie ma jednoznacznych dowodów na to, że suplementy z resweratrolem działają identycznie jak spożywanie go w naturalnej postaci wraz z innymi składnikami roślinnymi, dlatego zaleca się czerpanie go głównie z diety.

Co warto zapamiętać?

• Sirtuiny to białka regulujące metabolizm, starzenie komórek i stany zapalne.
• Większość badań nad sirtuinami prowadzono na drożdżach i zwierzętach, nie na ludziach.
• Polifenole, takie jak resweratrol i kwercetyna, uznawane są za naturalne aktywatory sirtuin.
• Efekt odchudzający diety sirtfood wynika głównie z ograniczenia kalorycznego w pierwszym etapie.
• Dieta bogata w polifenole ma udokumentowane korzyści zdrowotne niezależnie od wpływu na sirtuiny.